APEL

 

 

Vlastima i institucijama Crne Gore, Albanije, Bosne i Hercegovine, Hrvatske, Makedonije, Srbije i Kosova

 

APEL
Za promjenu indiferentnog odnosa prema devastaciji
nasljeđa Jugoistočne Evrope

Mreža za nasljeđe jugoistočne Evrope (SEE Heritage Network) upućuje hitan apel vlastima Gore, Albanije, Bosne i Hercegovine, Hrvatske, Makedonije, Srbije i Kosova za očuvanje kulturnog i prirodnog nasljeđa u ovom regionu, koje je u velikoj opasnosti.

Tokom sastanka u Kotoru, nevladine organizacijekoje čine ovu mrežu, su identifikovale neke od osnovnih problema kojima je trenutno izloženo kulturno i prirodno nasljeđe u jugoistočnoj Evropi.

Proces tranzicije u ovom regionu donosi nekontrolisani razvoj u urbanim i ruralnim oblastima, posebno kroz neadekvatno prostorno planiranje, kao što je slučaj u Kotoru, Petrolifera-Zaliv Vlore (Albanija), istorijsko jezgro Splita sa Dioklecijanovom palatom (Hrvatska), Ohrid (Makedonija), Staro urbano jezgro Beograda (Srbija); masovni turizam (Crna Gora, Albanija, Hrvatska), ekspanzija industrije i infrastrukture u istorijskim zonama kao što je slučaj u Trogiru (Hrvatska), Radimlja (Bosna i Hercegovina).

Nedostatak i neadekvatno održavanje, kao što je slučaj Stare skopske čaršije (Makedonija), Petrovaradinske tvrđave u Novom Sadu (Srbija), Starog grada u Prizrenu (Kosovo), Drača (Albanija), srednjovjekovnih tvrđava u Bosni i Hercegovini, takođe neadekvatni mehanizmi upravljanja kulturnim dobrima – Perast, Dubrovnik, Baš čaršija u Sarajevu (BiH), značajno ugrožavaju naše nasljeđe.

Kao posljedica nebrige, takođe su ugroženi priroda i kulturni pejzaž – kao na primjer, Ohridsko jezeo, Bokokotorski zaliv, ruralno nasljeđe Stoca (BiH).

Mreža za nasljeđe jugoistočne Evrope, u namjeri da promoviše i zaštiti nasljeđe kao zajedničku vrijednost u regionu, izražava veliku zabrinutost zbog ovih ključnih problema koji ugrožavaju zajedničko pokretno, nepokretno i nematerijalno nasljeđe, posebno arhivsko, industrijsko, ruralno, graditeljsko nasljeđe i kulturni pejzaž.

Ona ovim putem poziva vlasti regiona da promijene svoj indiferentni stav prema devastaciji zajedničkog nasljeđa i zahtijeva:

• Veću integraciju principa zaštite kulturnog nasljeđa u procese planiranja i razvoja
• Veće učešće stručnjaka
• Aktivnije uključivanje loklanih zajednica i omogućavanje učešća građana u procese donošenja odluka.

Mreža za nasljeđe jugoistočne Evrope smatra da je kulturna, etnička i vjerska raznovrsnost regiona dragocjeni resurs. Mreža vjeruje da ovaj region ne može graditi svoju budućnost devastirajući sopstvenu prošlost.

Kotor, 10. 02. 2008.
Mreža za nasljeđe jugoistočne Evrope